रुसी सेनाले चेर्नोबिल आणविक ऊर्जा केन्द्र कब्जा गरेको युक्रेनी अधिकारीले बताएका छन्। राष्ट्रपतिका सल्लाहकार मिखाइलो पोडोलियाकले बिहीबारको आक्रमण पूर्णतया अर्थहीन भएको भन्दै ‘युरोपमा आज सबैभन्दा गम्भीर खतरा’ भएको बताए।
१९८६ मा चेर्नोबिलमा भएको विस्फोटले मानव इतिहासको सबैभन्दा खराब आणविक प्रकोपको नेतृत्व गरेको थियो, लागत र क्षति दुवैमा।
युक्रेनका राष्ट्रपतिले रुसले आक्रमण जारी राखे फेरि यस्तो विपत्ति आउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
‘हाम्रा रक्षकले आफ्नो जीवन दिइरहेका छन् ताकि १९८६ को त्रासदी नदोहोरियोस्’, राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले ट्विटरमा पहिले लेखेका थिए, ‘यो सम्पूर्ण युरोपविरुद्ध युद्धको घोषणा हो।’
युक्रेनी विदेश मन्त्रालयले उक्त स्थलमा ‘अर्को पारिस्थितिक प्रकोप’ को सम्भावनाबारे चेतावनी दिएको छ।
युक्रेनी अधिकारीहरूले यस क्षेत्रका धेरै ठाउँमा विकिरणको स्तर नाघेको रिपोर्ट गरेका छन् तर रुसले भने त्यस्तो नभएको बताएको छ।
रुसी सेनाले युक्रेनमा प्रवेश गर्नुअघि बिहीबार सुरुमा ‘बहिष्करण क्षेत्र’मा प्रवेश गरेको बताइएको छ।
ह्वाइट हाउसले रुसी सैनिकले उक्त स्थानमा कर्मचारीलाई बन्धक बनाएको रिपोर्ट प्राप्त गरेको बताएको छ। चेर्नोबिल राजधानी किभबाट करिब १३० किमि (८० माइल) उत्तरमा अवस्थित छ।
ट्रुम्यान नेसनल सेक्युरिटी प्रोजेक्टकी सेक्युरिटी फेलो सामन्था टर्नर भन्छिन्, ‘यस क्षेत्रको नियन्त्रणमा ‘लडाइँ–निर्धारण महत्व’ छैन’ तर रूसी सेनालाई डिनिप्रो नदीको करिडोर दिन्छ।
‘यो तिनीहरूको एउटा महत्वपूर्ण भाग हो, सेनाको आवागमनका लागि विभिन्न कोरिडोर खोल्नु र मुख्य भूभाग नियन्त्रण गर्नु’, उनले भनिन्।
युक्रेनको संसद्ले रिपोर्ट गरेको छ कि रूस यस क्षेत्रमा सरेदेखि गामा विकिरण स्तर अवलोकन बिन्दुहरूको महत्वपूर्ण संख्या नाघेको थियो। यद्यपि, रुसी रक्षा मन्त्रालयका एक अधिकारीले भने पृष्ठभूमि स्तर सामान्य रहेको बताएका छन्।
‘रुसीहरू विश्वका सबैभन्दा अनुभवी आणविक अपरेटरमध्ये एक हुन्’, सेफिल्ड विश्वविद्यालयका रेडियोधर्मी फोहोर सामग्रीका प्राध्यापक क्लेयर कोर्खिलले टिप्पणी गरे।
उनले ६ वर्षदेखि चेर्नोबिलमा अन्तर्राष्ट्रिय सरसफाइ प्रयासको एक भागको रूपमा काम गरिरहेकी छन्। तीन पटक साइटको भ्रमणसमेत गरिन्।
यी सहकार्यमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण सफलता भनेको ३० भन्दा बढी देशमा १.५ मिलियन डलर लागतमा रेडियोएक्टिभ रिएक्टर वरिपरि ३२ हजार टनको निर्माण थियो।
कोर्खिल अब युक्रेनको आक्रमणले यी अपरेसन रोक्न प्रभाव पार्ने बताउँछिन्। ‘दुर्घटना भएको तीस वर्ष बितिसक्यो र हामीले अझै पनि सबै कुरा सफा गर्न सकेका छैनौं’, उनले बीबीसीलाई भनिन्, ‘यो सजिलै अर्को ५० वर्षको कार्यक्रम हो।’
हेनरी ज्याक्सन सोसाइटीका रिसर्च फेलो डा.तारास कुजियो भन्छन् कि चेर्नोबिल कब्जालाई राष्ट्रपति पुटिनका लागि प्रतीकात्मक जितको रूपमा हेरिएको छ।
युक्रेनी मूलका डा कुजियोले भने, ‘पुटिनसँग त्यस्तो व्यक्तिको मानसिकता छ जसले ३० वर्षअघि सोभियत संघ विघटन भएको तथ्यलाई पार गर्न सक्दैन र यो सबै चेर्नोबिलपछि विघटन हुन थालेको छ,’ युक्रेनी मूलका डा कुजियोले भने।
उनलाई डर छ कि पुटिनले पश्चिमबाट जोगाउन आणविक हतियारको धम्की प्रयोग गरिरहेको हुन सक्छ। ‘उसले युक्रेनमा के गरिरहेको छ त्यो अभूतपूर्व छ। हामीले किन उसले अरू केही गर्ने छैन भनेर मान्ने?’ उनले भने।
युक्रेनको राजधानी प्रवेश गर्यो रुसी सेना, किभ आसपासका क्षेत्र भीषण लडाइँ
रुसी सैनिक युक्रेनको राजधानी किभ प्रवेश गरेका छन्। युक्रेनको राजधानी किभ प्रवेश गरेका रुसी सैनिक सहरको उत्तरी क्षेत्र अबोलोनमा छ। उक्त क्षेत्र युक्रेनको संसद तथा शहरको केन्द्रीय इलाकाबाट नौ किलोमिटर मात्रै टाढा छ।
युक्रेनले आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति लगाएर रुसको जवाफ दिने कोशिस गरिरहेको छ। राजधानी किभ आसपासका क्षेत्रमा भीषण लडाइँ भइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।
सहरको बाहिरी भागमा रहेको एयरफिल्डमा युक्रेनी र रुसी सेनाबीच युद्ध जारी छ। यदि रुसी सेनाले यो एयरफिल्ड कब्जा गरेमा यहाँबाट राजधानी प्रवेश गर्ने बाटो पाउने छ।
रुसी सेनाले बिहीबार गरेको आक्रमणपछि पूर्वी, उत्तरी र दक्षिणी क्षेत्रमा ठूलो भिडन्त भएको बताइएको छ। किभमा धेरै विस्फोटहरू भएका छन्।
रुसी सेना युक्रेनको राजधानी प्रवेश गरिसकेको युक्रेनको रक्षा मन्त्रालयले पुष्टि गरेको छ। यसैबीच युक्रेनको रक्षा मन्त्रालयले सर्वसाधारणलाई सेनामा भर्ति भएर रुसविरुद्धको लडाइँमा उत्रिन अपिल गरेको छ।
